Het ding der dingen: de 23ste, de evaluatie!

Ik zal niet ding voor ding nalopen, maar de belangrijkste uitkomst van de cursus lijkt me de invloed die de cursus heeft op het denken van de medewerkers van het GAR over de betekenis van het sociale web voor hun werk. 'Toch wel handig' of 'he, dat wist ik niet' waren en zijn veelgehoorde kreten. Daarnaast merk je dat heel wat collega's het toch wel leuk vinden om te bloggen.

Het GAR heeft inmiddels ervaring opgedaan met het plaatsen van foto's op Flickr en heeft een kanaal op YouTube. Binnenkort komt daar het brandgrenskanaal bij met door Onkruid&Roos (verhalen langs de brandgrens) verzamelde ooggetuigenverslagen. Op de brandgrenssite staan al gefilmde ooggetuigenverhalen die d.m.v. spraakherkenning doorzoekbaar zijn. De brandgrenssite bevat een navigator met kaarttoepassing waarop de loop van de brandgrens is aangegeven. Een forum (voor genealogen) hadden we al en met chatten zijn we nu aan het experimenteren. Met Whitebear werken we aan een 2D Game (hidden objects game) over het Rotterdam van mei 1940. De game zal voor 14 mei live gaan en wordt gehost door het AD. Met Gemeentewerken, Whitebear en onze zeven stagiaires werken we aan een drietal 3D kaarten (brandgrensgebied, 1934, 1943 en 1954) die op internet beschikbaar komen, waarschijnlijk via de CityPortal. Met het NAI werken we aan het beschikbaarstellen van beelden via smartphones. Rond bijvoorbeeld de Museumnacht en Rotterdam Classics wordt er getwitterd.

Bij veel activiteiten die we ontplooien (bijv. oorlogsfoto's en dagboeken op Flickr) staat de oorlog centraal. Dat is natuurlijk geen toeval. Mei 1940 is een mijlpaal in de Rotterdamse en nationale geschiedenis. Bij het publiek, het onderwijs, journalisten en de eigen gemeente is vraag naar het onderwerp. Met en op de brandgrenswebsite zijn we tamelijk innovatief bezig: nu de eigen website nog. De vernieuwing van de site loopt om allerlei redenen vertraging op, maar zal er toch komen. Het functionele ontwerp van de digitale balie (virtuele studiezaal) is nagenoeg gereed. Het nabije toekomst plaatje is dat 1 beherend systeem (Atlantis 5.0) zal zijn gekoppeld aan het E-depot en dat beschikbaarstelling loopt via de digitale balie die stap voor stap een hogere mate van interactiviteit zal krijgen. Veel van wat we geleerd hebben met de cursus 23 dingen zal in de praktijk worden gebracht.

Niet alleen beschikbaarstelling, maar ook acquisitie en toegankelijk maken profiteren van de web2.0 ontwikkelingen. Het Stadsarchief Amsterdam experimenteert met acquisitie van foto's via Flickr. Bij toegankelijk maken/nader ontsluiten is hulp van het publiek onontbeerlijk zoals we zelf al uit ervaring (vrijwilligers digitale stamboom)weten. Persoonlijk gaat hier mijn grootste belangstelling naar uit: hoe zet je web2.0 het meest effectief in op welke terreinen,, voor wie en wanneer. Door te experimenteren en/of door te leren van andere archiefinstellingen kom je bijv. tot de ontdekking dat 'chatten' zich het meest leent voor contact met hulpzoekende genealogen, nee, niet 's middags, maar 's avonds tussen 21.00 en 23.00 uur. We zullen zien.

Zoals vroeger wordt het nooit meer, maar als het goed is nemen de mogelijkheden om te onderzoeken hoe het vroeger ook al weer was binnenkort explosief toe, met gebruikmaking van de jongste webtechnieken en -inzichten.

Stel je zelf deze vraag na voltooien van de cursus: DO YOU FEEL LUCKY? Ik wel!

Smartphone & augmented reality

De ontwikkeling van de smartphone gaat razendsnel en is echt revolutionair. Het Gemeentearchief Rotterdam werkt al samen met het NAI in het project Sarah (augmented reality). Het NAI wil graag dat je per smartphone informatie en beelden (situatie vroeger en nu) te zien krijgt van 'elk pand' in Rotterdam en op den duur heel Nederland. De ambities liggen hoog. Wat het materiaal betreft: denk aan foto's, bouwtekeningen, prenten, in sommige gevallen archiefstukken. Smartphones helpen je navigeren, orienteren en informeren. Moeiteloos begeef je je naar het dichtstbijzijnde restaurant of museum, al naar gelang je wensen, uiteraard nadat je je hebt laten informeren over kwaliteit en prijzen. In het museum maak je met je smartphone foto's. Je geeft commentaar op een schilderij of voorwerp en voegt dat toe aan de site van het museum.
In een stad als Rotterdam, waar het oude centrum is verdwenen, is het zeer de moeite waard als je smartphone exact je locatie bepaalt en uit een bestand een bijbehorende foto (van het GAR) van de situatie van voor het bombardement laat zien: ah, zo zag deze straat er dus 70 jaar geleden uit.
Met augmented reality kun je meer, ook zonder smartphone. Een game-ontwikkelaar schetste mij al eens het beeld van een bril met koptelefoon en projectie op de glazen: je zou dan voor de Laurenskerk staan en je hoort en ziet de bommen vallen, als een projectie van het verleden over het heden. Geschiedenis saai? Ik dacht van niet. Als Gemeentearchief Rotterdam breng je je materiaal op locatie onder de aandacht.

Met de smartphone kun je ook nog bellen of gebeld worden. Ik heb slechts een gewone mobiel en eerlijk gezegd heb ik het ding driekwart van de tijd uitstaan. Vroeg of laat begin ik natuurlijk aan de smartphone en wordt mijn hele leven anders: ik kan me ineens goed orienteren en kom overal op tijd. Hoewel? Nooit geweten dat een straat verderop een kroeg zat waar ze 20 soorten bier op de tap hebben... Ik kan natuurlijk ook met een omweg naar huis...

Archief 2.0

digitale grafzerk, web2.0??

Ik zit al enige tijd op archiefforum 2.0. Daar vinden interessante discussies plaats over met name de digitale dienstverlening aan en interactiviteit met ons publiek. Beschikbaarstelling van informatie is een groot goed, maar wat mij in sommige discussies zorgen baart is het gebrek aan besef van de context die je ook moet bieden. De ouderwetse boomstructuur van een archiefinventaris bevat een hierarchie die de plaats en betekenis van een archiefstuk in het geheel duidt. Institutioneel onderzoek geeft de plaats aan die een organisatie inneemt in een groter geheel. Zonder die context wordt informatie tamelijk betekenisloos. Berucht is de zaak van het AIVD schijfje dat Peter R. de Vries werd aangeboden door een garagehouder die het schijfje in een huurauto had aangetroffen. Peter maakte flink stampij en de media smulden, maar wat stond er nu precies op het schijfje. Door een informant verzamelde roddels krijgen pas betekenis als je het oordeel kent van degene die de informatie moet wegen. Als diens oordeel luidt: allemaal onzin, of alleen punt 5 verdient nader onderzoek, dan geeft dat nadere betekenis aan de informatie. Je kunt archiefinformatie daarom niet zomaar willekeurig uitstrooien als ballen in een ballenbad en tegen de bezoeker zeggen zoek het maar uit. Nou ja het kan wel, en het kan ook niet altijd kwaad, als er op de balletjes maar metadata staan die de serieuze onderzoeker houvast biedt en het verband tussen sommige balletjes aangeeft.

Wie een brief van Rembrandt onder ogen krijgt aan zijn Saskia 'ik hou van jou', moet niet te snel conclusies trekken. Het antwoord is namelijk van wezenlijk belang: 'ik ook van jou lieverd' of 'ik ben je praatjes meer dan zat schuinsmarcheerder.' Dat scheelt nogal.

Kortom: de ordenende hand van de archivaris kan wat mij betreft niet worden gemist, ook al is het ontsluiten van digitale informatie iets heel anders dan het vervaardigen van papieren inventarissen. Juist bij digitale toegankelijkheid kan ook de hulp van het publiek worden gezocht om content te verrijken, teksten om te zetten van oud naar modern Nederlands etc. etc. Over dat laatste gaan veel discussies op het forum.Welke middelen zet je in voor de communicatie met de klant: chat, twitter, facebook etc. Moeten al die interactieve uitingen ook worden gearchiveerd, moeten websites worden gearchiveerd? Ach, kijk - en zoek - maar eens op het website kerkhof.

International Record Store Day, 17 april 2010

Nee, niet records. Het gaat om de promotie van vinyl platen (LP's) die volgens liefhebbers een 'warmer' geluid geven dan CD's. Zou het? LP's hebben fraaie en leesbare (!) hoezen. In de begindagen van de CD in de jaren tachtig waren CD's vaak slechts kopieen van grammofoonplaten. De hoesjes werden eenvoudigweg verkleind en dat was dat. Geleidelijk kreeg de CD een eigen vormgeving, bijvoorbeeld digipacks met schitterende uitklapbare hoesjes. Het geluid verbeterde en digitaal is inderdaad anders dan analoog. Nooit heb ik iemand met een platenspeler en een stapel platen in de trein zien zitten, wel personen met een portefeuille vol CD's en een draagbare CD-speler.Inmiddels gaan muziekliefhebbers op reis met honderden uren muziek op een MP3 speler, letterlijk in hun binnenzak.
Wat is dan nog het nut of de charme van een LP? Het uiterlijk, het gevoel en de herinnering aan een tijd dat je voor iedere plaat moest sparen: op je LP's was je zuinig. Ook boekenliefhebbers zwichten voor uiterlijk, reuk, gevoel, gewicht. Rationeel gezien is er niets op tegen om je boekenkast op reis te nemen op een e-reader. Het gaat dus om romantiek en wellicht ook nostalgie. Ik koester mijn I-pod, maar meer nog - ik kan er niks aan doen - mijn platenkast.

Footnote, geschiedenis en Amerika

Als je voorbij gaat aan de geschiedenis van de Indianen, dan is Amerika een jong land met een jonge geschiedenis. De openheid en beschikbaarstelling van bronnen is enorm, omdat de belangstelling voor geschiedenis enorm is en het recht op informatie vanzelfsprekend. Als je in Philadelphia rondloopt bij Liberty Hall of in de National Archives in Washington dan ervaar je dat. Overal kun je kopieen kopen van the declaration of independence. Vergelijk dat maar eens met ons placaet van verlaetinge.

Digitaal wordt flink aan de weg getimmerd. Footnote is het walhalla voor historici, zij het dat je een gevonden document veelal niet gratis krijgt. Je kunt wel bronnen becommnentarieren. Foto's kun je in de spotlight zetten en je kunt details selecteren en daar commentaar op geven.

Zou ik met behulp van Footnote de moord op John F Kennedy kunnen oplossen? Ach, van de dader heb ik zo een foto gevonden. Er is geen commentaar dat zegt dat hij het niet heeft gedaan. Klik op de foto.

Vroeg of laat krijgt het iedereen te pakken: stamboomonderzoek!

19de eeuwse Spork

Zelf zit ik op geni.com. Het is een eenvoudig programma om een stamboom te maken en je bepaalt zelf wat openbaar is en wat niet. Geni.com is erg slim in het scheppen van gemeenschappen. Zodra je wat gegevens hebt ingevuld krijg je een familie-nieuwsbrief. Tante X wordt volgende week 72. Nooit geweten, nooit aan gedacht. Ik word zelfs geattendeerd op huwelijksdata (jubilea) van familieleden die mij sinds 2008 (toen ben ik begonnen op Geni)een stuk attenter vinden geworden. Nee, natuurlijk was ik het niet vergeten... Geni.com is gratis, kent wel abonnementen voor professioneel gebruik en is niet duurzaam. Het Centraal Bureau voor Genealogie wil geni.com-achtige toepassingen ontwikkelen met daaraan gekoppeld de mogelijkheid om stambomen duurzaam op te slaan.
Mensen blijken inderdaad in grote getale bereid om vrijwilligerswerk te verrichten waar het genealogie betreft, ook al bleef de virtuele studiezaal van het Haags Gemeentearchief in dat opzicht achter bij de verwachtingen. De bijdrage van vrijwilligers moest toch echt meer worden georganiseerd. Een site openstellen en dan maar hopen dat mensen gegevens toevoegen is te optimistisch gebleken.
Toen het GAR een forum opende op de website bleek al gauw dat een vaste studiezaalbezoeker zich opwierp als de vragenbeantwoorder voor genealogie. Handig!
Mogelijk dit jaar of anders volgend jaar gaat Wiewaswie in de lucht, een landelijk platform voor persoonsgebonden informatie (stamboom etc.) waaraan genlias en de digitale stamboom deelnemen.

Library Thing

Library Thing is leuk om je favoriete boeken te ordenen, al moet ik zeggen dat het selecteren en toevoegen toch nog wel wat werk betekent. Dat je zo gelijkgestemden kunt treffen op internet hoeft niet per se een geweldige ervaring op te leveren: andere nihilisten lazen ook...

Als je je eigen boeken toevoegt is dat natuurlijk best sullig, maar ik moet toch ergens mee oefenen.

Ik ben wel nieuwsgierig naar de ervaringen van het Nationaal Archief naar library thing en ga dat zeker in de gaten houden.

Sociaal? Ik?

Jazeker, maar in beperkte kring van familie en vrienden. Ik zit wel op LinkedIn waar ik het aantal relaties het liefst beperkt zie tot laten we zeggen 50 max (450 is zo ordinair).Uiteraard zit ik op het Archief2.0 Forum en eh, nee niet op Feyenoord Hooligans.

Sociaal netwerken is voor een instelling als het gemeentearchief noodzakelijk. Je kunt gemeenschappen rond een bepaald onderwerp (genealogie, tramfanaten, belangstellenden in de oorlog enzovoort) gericht benaderen en je kunt aan klantenbinding doen. 'Iemand' moet er wel tijd in steken, maar als vorm van relatiebeheer en soms bij wijze van promotie is het nuttig.

Picasa 3

Geen zin om portretten te beschrijven? Het fotoprogramma Picasa3 doet het voor je. Deze jongste versie van Picasa scant je foto's op gezichten en groepeert ze. Je voegt zelf de eerste keer een naam toe en Picasa doet de rest. Wel moet je portretten met een vraagteken bevestigen of personen die je niet gesorteerd wilt hebben verwijderen. Hoofden van standbeelden worden ook meegenomen.

Eenmaal gegroepeerd zie je wat je eigenlijk al wist: de geportretteerde wordt er niet jonger op.

Instant Messaging?

Het gemeentearchief start een experiment met chatten. Voorlopig kan de klant over van alles en nog wat per chatbox contact met ons opnemen. Op den duur stellen we het gebruik van de chatfunctie bij: wellicht kies je er op termijn voor om chatten exclusief in te zetten voor stamboomonderzoekers die hulp nodig hebben. Twitter gebruik je voor zaken als Rotterdam Classics en de Museumnacht en RSS feeds (en ook Twitter)om uitbreidingen/aanwinsten op de site onder de aandacht te brengen.

Zelf heb ik als klant ervaring opgedaan met chatten en de medewerker van de Amerikaanse helpdesk was superbeleefd en zeer adequaat en heeft mij goed geholpen. Helaas! Af en toe lucht het op om zo'n medewerker juist uit te kafferen. 'Vertaald' naar hulp bij genealogisch onderzoek verliep de sessie ongeveer als volgt:

"U kunt het oud schrift niet lezen? Nou, dat is ook heel erg moeilijk hoor, dan vertaal ik het toch even voor u... Bliep bliep. Vertaalde tekst komt binnen... Was dit een bevredigend antwoord op uw vraag? Is er nog meer dat ik voor u kan doen? Have a nice day."

Het is een zegen vergeleken met de keuzemenu's waarmee computergestuurde telefooncentrales de klant in de wachtstand zetten, met muzak als achtergrondbehang.

Daarentegen is communicatie per webcam (Skype) weer heel plezierig, want je kijkt elkaar aan. Zelf skype ik met mijn oudtste zoon in Cambridge: je eet toch wel goed jongen! Ben je naar de kapper geweest pa.

Twitter de Twit...

Een 'Tweet' gevonden onder het lemma 'boekenweek': SimoneLuneburgLaatste voorbereidingen voor het Managementboekengala zijn in volle gang! #boekenweek.

Zo, de voorbereidingen van het managementboekengala zijn in volle gang. Dat er een apart boekengala is voor het managementboek stemt op zich vreugdevol. Je zou toch niet willen dat lieden die zich daarmee bezighouden zich stiekem mengen onder de echte literatuurliefhebbers. En ondertussen maar twitteren dat het een lieve lust is, met elkaar en voor elkaar. Management voor dummy's en dummy's voor management.

Binnenkort ga ik weer even naar boekhandel Donners en ik zal daar niet over twitteren en mijn aankopen gaan mee naar huis in een plastic tas en thuis pak ik de boeken uit en die boeken zal ik lezen. Van somige leeservaringen zal ik verslag doen, maar niet middels een tweet.

E-depot Definitie op officiele Wikipedia

Na spelen in de zandbak van de 'cursus wiki' heb ik nu een E-depot-pagina aangemaakt in de Nederlandse Wikipedia.

Vorig jaar heb ik al eens een poging gedaan, via Anne, maar toen werd de bijdrage verwijderd als zijnde vermoedelijk 'reclame'. Het gemeentearchief was de afzender van een pagina waarin de instelling zelf werd genoemd, vandaar. Nu dus vanuit huis gewerkt en eerlijk gezegd is het een hele klus. Peter Horsman en ik hebben ooit aan een tekst gewerkt die ik nu wat heb aangepast aan de eisen van Wikipedia. Het is veel werk om lay-out, verwijzingen, toekenning van een categorie en dergelijke volgens de Wikipedia richtlijnen voor elkaar te krijgen. Je naam staat niet onder het artikel, maar aan de 'achterkant', als je bent aangemeld, kun je zien wie wanneer waaraan gewerkt heeft.
Ik moet zeggen dat het allemaal redelijk zorgvuldig en betrouwbaar overkomt, ook al zie ik soms onnauwkeurigheden/fouten in Wikipedia staan. Redacteuren (vrijwilligers) kunnen natuurlijk niet alle onjuistheden constateren, dat moeten we juist ook als gebruikers doen.

AL DOENDE LEERT MEN!

E-depot definitie in Wiki

Een definitie van het E-depot, dat schreeuwt om commentaar en daar is een Wiki uiteraard zeer geschikt voor. Reageer op de wiki.

Actieve openbaarheid, de Amerikanen

De George Washington University is een voorbeeld wat betreft openbaar maken van tot voor kort geclassificeerde stukken.

Electronic Briefing Books
National Security Archive Electronic Briefing Books provide online access to critical declassified records on issues including U.S. national security, foreign policy, diplomatic and military history, intelligence policy, and more. Updated frequently, the Electronic Briefing Books represent just a small sample of the documents in our published and unpublished collections.

Archive publications also include 20 microfiche collections, 12 of which are now available on the World Wide Web as part of the Digital National Security Archive subscription, and more than 20 books written by Archive staff and fellows.

Zo neem je je publiek en de geschiedenis serieus.

Social Tagging & Haiti

access advocacy Archives archives in the news certified archivist collections management digital humanities digitization disaster planning life questions news Preservation records management Helping in Haiti Archives

Zie hier de tags bij de site archivesfound.com inzake hulp aan Haiti, want ook daar is Blue Shield actief. Je zou zeggen dat je kunt volstaan met de labels 'archives', 'Haiti', 'help' en 'disaster', maar daar denken de gebruikers van de site anders over. Hoe meer tags hoe beter? Als het helpt dat de informatie gevonden wordt, prima!

The International Council on Archives wants to publicize throughout the international community the efforts of our Haitian colleagues, who have formed a crisis cell “Heritage in danger”, on the fringes of the official commission for the evaluation of buildings and reconstruction. An initial statement of requirements has been issued and you will find a copy of it attached. The Secretariat has very recently been in touch with Jean-Wilfrid Bertrand, the National Archivist of Haiti, and Jérémy Lachal, Executive Director of Libraries Without Borders, currently on mission in Port-au-Prince. Jean-Wilfrid and others have confirmed that the items on the requirements list are really needed, and that, if anything, it is an under-statement. Jean-Wilfrid has in particular emphasized the urgent requirement for tarpaulins. These are needed to protect records that are at present lying on the ground, because the buildings that previously housed them have been destroyed. If nothing is done now, they will be completely exposed during the forthcoming rainy season. ICA is now working as a matter of urgency on ways of getting these and other materials to him at Port-au-Prince as quickly as possible.

My Delicious

Delicious is een prima tool om je webfavorieten te bewaren en te delen. Graag verwijs ik naar de site van bijvoorbeeld de Newseum, Washington. Een nieuwsmuseum met op dit moment een actuele verwijzing naar de Crisis. Nee, niet de economische crisis, maar het gelijknamige blad voor 'the advancement of colored people' bestaat honderd jaar.
Delicious is zeer geschikt om liefhebbers te verenigen rond een bepaald onderwerp. Sommige hobby's wil je natuurlijk helemaal niet delen met anderen, bijvoorbeeld kuntswerkjes maken van theezakjes, maar genealogie en archiefonderzoek natuurlijk wel.

Nut en noodzaak van het interactieve web

Bijna halverwege '23 dingen' maken we de balans op. Wat hebben we geleerd en heeft het geleerde enig nut voor ons werk, want daar gaat het uiteindelijk om. Interactiviteit gaat over de relatie die je aan wilt gaan met je publiek en als het goed is staat je daarbij een bepaald doel voor ogen: verbetering van de dienstverlening, een grotere bekendheid van je archieven en collecties, een grotere toegankelijkheid van je archieven en collecties en meer in het algemeen doelmatigheid. Daarnaast geeft het bekend en vetrouwd raken met de aangeboden tools inzicht in de (on)mogelijkheden van de toepasbaarheid ervan.

Het evaluatierapport van het Nationaal Archief over hun Flickr project wees uit dat nader ontsuiten door het publiek minder uit de verf kwam dan verwacht. Wel trok de eigen site nu beduidend meer bezoekers danzkij aanwezigheid op Flickr. Het Stadsarchief Amsterdam gebruikt Flickr om digitale foto's te acquireren. Flickr en Youtube zijn wel degelijk interessante kanalen voor ons om meer publiek te trekken, maar ook om meer bekendheid te geven aan onze collecties. Youtube is ook interessant omdat je daar eenvoudig films kunt 'stallen' (geen hostingskosten) die je vervolgens embed in je eigen site.

Welke kanalen je kiest om met je publiek in contact te treden is afhankelijk van wat je met je dienstverlening wilt. Wil je passief zijn of juist actief en als je je publiek actief benadert, welke oogmerken heb je daar dan bij? Bijvoorbeeld: bekend maken bij een bepaalde doelgroep dat er voor hen interessante aanwinsten zijn (RSS feeds?), opmerkingen/klachten over het GAR signaleren (Google Alert) en daar op reageren?

Studenten die deelnamen aan een Focusgroep ter ontwikkeling van normen voor een handvest dienstverlening, eind vorig jaar, stelden dat ze best op de hoogte wilden blijven via bijvoorbeeld Twitter van onze activiteiten.

Via Google Documents grote bestanden delen kan een manier zijn om niet alleen collega's, maar ook klanten ter wille te zijn.

Met chatten wordt binnenkort een proef gestart. Je moet je niet alleen afvragen welke tool je voor wie inzet, maar ook wanneer? Als de piektijden van het gebruik van onze site 's avonds liggen, moeten we dan ook niet juist 's avonds bepaalde diensten verlenen (chatten?).

In toenemende mate raken onze klanten gewend aan het werken met bepaalde applicaties en presentaties die ze op den duur volkomen vanzelfsprekend vinden. Hoezo kan ik de foto's uit uw database niet koppelen aan mijn Google Maps?

Bloggen, zie de proef met Kaat Mossel, kan ons veel PR bezorgen. Bloggen kun je ook gebruiken om een bepaalde doelgroep te betrekken bij activiteiten die je aan het ontwikkelen bent. Bijvoorbeeld blog rond een educatief project.

De mogelijkheden zijn legio, onze capaciteit is niet oneindig. Daarom zullen we moeten kiezen. Na afloop van '23 dingen' zijn we goed in staat om deze keuzes te maken. Danzkij de cursus verdwalen we niet in een doolhof van mogelijkeden.

Toolbar als Kenniscockpit

Internationale lof voor informatiespecialist Guus van den Brekel voor toolbar bibliotheek. Lijkt superhandig.

De bibliotheek wordt digitaler en digitaler. Informatiespecialist Guus van den Brekel van de Centrale Medische Bibliotheek (CMB) bedacht een hulpmiddel waarmee gebruikers hun bibliotheek altijd binnen handbereik hebben. Het ei van Columbus, oordelen collega-bibliothecarissen. Van den Brekel reist heel Europa af om zijn vinding te presenteren.

Hoe vind je precies díe publicatie die je zoekt? En hoe weet je of je overzicht over vakliteratuur compleet is? In de tijd dat het zoeken van literatuur begon bij een papieren catalogus en eindigde bij een kast met stoffige, uit elkaar gevallen tijdschriften was het al lastig. Maar met de digitalisering is het er niet per se gemakkelijker op geworden. Van den Brekel: “Veel mensen zoeken alleen met Google of PubMed naar medische informatie. Omdat ze geen andere bronnen kennen, of omdat ze de weg niet weten tussen de vele, vele bronnen. De toolbar die ik heb bedacht, biedt daarbij uitkomst.”

Dat scheelt surfen
De toolbar is vergelijkbaar met de google-browser die veel mensen al gebruiken. Waar je je ook bevindt op het internet, je hebt google altijd binnen handbereik. Van den Brekel: “Precies zo heb je met de CMB-toolbar altijd vanuit je eigen browser toegang tot het complete digitale aanbod van de CMB. Dus alle catalogi, zoekfuncties, e-journals en e-books. Dat scheelt surfen en zoeken in lange lijsten online bronnen. Maar de toolbar biedt meer voordelen: snelle toegang tot e-mail, agenda, publicaties van UMCG’ers in PubMed, nieuws en andere handigheidjes.”

Hartstikke simpel
Sinds Van den Brekel zijn vinding presenteerde op een Europees congres voor bibliothecarissen in Roemenië, stroomden de uitnodigingen voor lezingen binnen. Wat het hulpmiddel mede aantrekkelijk maakt: het is gratis en gemakkelijk op maat te maken voor iedere afzonderlijke bibliotheek. Van den Brekel: “In wezen is het hartstikke simpel, ik heb het ontwikkeld met een gratis huis-tuin-en-keuken-pakket. Als afdelingen dat willen, kan ik zelfs toolbars op maat maken, met precies díe zoekfuncties die men zelf het belangrijkst vindt.”

Voor de troepen uit
Nadeel van de gebruikte techniek is dat zij nog niet heel uitgebreid op veiligheid is getest. De afdeling ICT van het UMCG vindt het om die reden nog niet verstandig om het pakket in de huidige vorm op het netwerk aan te bieden. Van den Brekel: “Aan toegang via het UMCG-netwerk wordt gewerkt, maar op research-werkstations en thuis kan iedereen de toolbar al zonder probleem gebruiken.” Van den Brekel vindt de vertraging niet meer dan begrijpelijk. “Een grote organisatie als een ziekenhuis of een universiteit kan de snelle ontwikkelingen op het web onmogelijk direct bijbenen. Als je een pioniersfunctie hebt, moet je niet teleurgesteld zijn als blijkt dat de troepen een eindje achterblijven.”

De bibliotheek komt naar je toe
De toolbar werd inmiddels zo’n achthonderd keer gedownload, de speciale studentenversie al zo’n vijfhonderd keer. Met name studenten hebben snel in de gaten hoe handig het hulpmiddel is, merkt Van den Brekel. Op termijn worden toepassingen als de toolbar volstrekt gebruikelijk, verwacht hij. “Steeds meer programma’s verschuiven naar het web, zodat de gebruiker ze achter élke computer kan gebruiken. Met e-mail heb je dat zien gebeuren, met steeds meer onderwijsapplicaties, en langzamerhand zie je ook tekstverwerking en andere veelgebruikte programma’s die kant op gaan.” Precies zo richt ook de bibliotheek zich steeds verder naar de wensen van de gebruiker. Van den Brekel: “De rol van de bibliotheek is écht aan het kantelen. Zelf naar een bibliotheek toegaan? Ze komt achter jóu aan, waar je ook bent.”
[bericht uit 'Digitale Spin, Papieren Tijgers Netwerk, feb. 2010]

Zelf een toolbar maken? Follow the link.

Flickr diashow Rotterdam History

Diashow

Uiteraard met afbeeldingen afkomstig van het Gemeentearchief Rotterdam. Niet altijd is duidelijk waarom een getoonde afbeelding gevonden wordt onder 'history.' Neemt niet weg dat de oogst rijk is. Het Stadsarchief Amsterdam gebruikt Flickr om foto's te verwerven. Ik ben benieuwd of deze vorm van acquisitie slaagt.

Factsheet in Google Docs, Rotterdam Municipal Archives

Rotterdam Municipal Archives

Nu maar eens een link naar een document dat ik heb ge-upload naar Google Docs. De upload capaciteit is beperkt, maar kun je tegen betaling opwaarderen. Het uploaden werkt eenvoudig. Je geeft alleen toegang via de in je blog aanklikbare link. Zo zou je ook presentaties kunnen delen die nog 'werk in uitvoering' zijn. Wel volgordelijk werken! Handig.

Google documenten delen

Terwijl mijn coach in bad zat bliepte haar telefoon: drie meldingen wezen op enthousiaste activiteiten van cursist RSP die er zojuist achter was gekomen dat je via Google documenten kunt delen. Dat delen doe ik graag, maar uit betrouwbare bron (Mies L.), begrijp ik dat het samenwerken aan 1 document wat problematischer is omdat alleen de versie van het document waar het laatst aan gewerkt is wordt opgeslagen. Ben je met drie man gelijktijdig bezig een fraaie notitie gestalte te geven, worden niet alle wijzigingen opgeslagen, tenzij je kiest voor opslaan als..., maar dan zit je in dit geval weer met drie verschillende versies van de notitie. Dan moet de eindconclusie wel luiden: samen lezen prima, samenwerken ho maar. Ik denk dat ik zelf maar eens in bad ga.

Spork op You Tube Geliefd of gehaat?

YouTube - OurTube?

Moeten wij zelf filmpjes aanbieden via onze nieuwe website? Ik ben geneigd om te zeggen van wel, maar voor wie doen we wat? Onze vaste klantengroep, de 50 plussers, zijn - zo stel ik me voor - vast geinteresseerd in bijvoorbeeld nostalgische filmpjes van Dorus (Tom Manders), of een filmpje over de bouw van de Euromast, de aanleg van de metro, Kralingen Popfestival etc. Films, waarvan wij de auteursrechten niet hebben en die we dus niet of alleen tegen hoge kosten, mogen vertonen.


Op Youtube zijn die films gewoon beschikbaar. Misschien moeten we er dan juist maar voor kiezen om de films die we wel mogen vertonen te 'kanaliseren' op Youtube en daar een Rotterdam platform maken?

Dorus Muizenval - Archivaris

Google Maps - Leuk geprobeerd?

Op Google Maps onder 'mijn kaarten' route aangegeven van Amerikareis 2007. Aantal bezochte plaatsen gemarkeerd en voorzien van pinpoints met youtube filmpjes. Foto's moet je bijvoorbeeld ophalen uit Flickr. Lijkt me aardig als je foto's uit onze database als particulier aan je eigen google maps kaart kunt toevoegen.

Een youtube filmpje maken en publiceren...

Een filmpje op YouTube?

Home made. Bevat de neerslag van een verzamelwoede van pakweg dertig jaar geleden. Nee, zelf rook ik niet, wie rookt er nu zijn eigen verzameling op. Het oubollige muziekje is er waarschijnlijk mede debet aan dat vrijwel niemand het filmpje heeft bekeken, of zou het toch het onderwerp zijn? Youtube gebruik ik meestal voor downloaden van clips/muziek. 'Geschiedenis', zoals 'de koude winter van...', uiteraard ook. Het gemeentearchief kan YouTube gebruiken om te laten zien wat voor een gevarieerd materiaal we in huis hebben.

Rotterdam op Flickr

Rotterdam waar leg dat dan? En... hoe zag Rotterdam er vroeger uit?

Het Gemeentearchief heeft een monopoliepositie als het gaat om archieven, maar voor beeldmateriaal is dat maar ten dele waar. Op Flickr zie je groepen en ontstaan nog steeds groepen die foto's van (oud) Rotterdam op Flickr plaatsen. Niet uit te sluiten is dat hobbyisten dat zelfs doen met foto's die ze ooit bij het Gemeentearchief hebben verkregen. Wat dat betreft is er wel degelijk concurrentie. Onze beeldbank is minder zichtbaar en vindbaar dan Flickr. Het heeft wel degelijk zin voor ons om ons te presenteren op Flickr en om aan te sluiten bij groepen met belangstellingen/ onderwerpen die onze collectie raken. Een kwestie van marketing en reclame.

Flickr & Fun, deel 2

En dan kun je ook nog je eigen puzzeltje maken. FUN? Ik dacht het niet.

Flickr & Fun

Tja, wat kun je zoal doen met die enorme voorraad foto's op Flickr. Je kan een verzameling thumbnails aanmaken van laten we een willekeurig voorbeeld nemen: Feyenoord.


Al je favoriete foto's aanklikbaar beschikbaar en dat danzkij het programma 'compfight.' Albelli fotoalbums zag ik ook voorbijkomen bij funtoepassingen voor Flickr. Albelli vind ik heel prettig om gedrukte fotoalbums mee te maken. Het heeft mij enige tijd geleden op het idee gebracht of het niet mogelijk zou zijn dat het gemeentearchief bijvoorbeeld in samenwerking met Albelli het publiek in de gelegenheid stelt om fotoalbums te maken van hun straat, buurt of wijk met behulp van onze foto's (downloaden). In ruil vragen wij het publiek of wij mogen beschikken over de door hen geuploade foto's. Zo doe je aan acquistie van foto's van eigentijds straatbeeld, huizen en personen en snijdt het mes aan twee kanten.

Foto's op Flickr

Mijn foto's op Flickr

Ergens in 2008 heb ik foto's op Flickr gezet met de tag 'typisch Nederlands?' Ik vind het boeiend dat er zoiets schijnt te bestaan als een landsaard. Waar uit zich dat dan in? Heeft een volk bepaalde karaktertrekken en gebruiken en hoe kunnen die worden gevangen binnen een tamelijk willekeurig getrokken landsgrens. Kortom wat is er nu zo typerend Nederlands aan Nederland en Nederlanders. Op Flickr krijg je daar antwoord op: werkelijk alle cliches komen voorbij. Koeien, trapgeveltjes, fietsen, hagelslag en drop. Het aardige van Flickr is dat je ter vergelijking op zoek kunt gaan naar afbeeldingen van typisch Engelse, Franse, Duitse etc. foto's, een hilarische zoektocht.

Voor archiefinstellingen is het aardige van Flickr dat je je beeldmateriaal onder de aandacht kunt brengen van een ander en groter publiek. Mensen kunnen commentaar leveren en foto's waar zij belangstelling voor hebben linken aan hun groep (bijv. tramliefhebbers). Voor ons van belang is het feit dat je meer bezoekers naar de eigen site trekt. Het publiek zoekt eerder foto's op Flickr en filmpjes op YouTube dan op de site van een archiefinstelling. Het materiaal dat wij bieden is meer geschiedkundig van aard en wij leveren als het goed is meer context. Dat neemt niet weg dat Flickr voor ons een interessant podium kan zijn. We zijn vertegenwoordigd met meer dan 300 oorlogsfoto's die zonder noemenswaardige ruchtbaarheid al het nodige publiek trekken. Ga dat zien.

a day in the live of an archivist

Auteursrecht, een achterhoedegevecht

Naarmate we meer informatie, muziek, films, foto's enzovoort digitaal beschikbaar stellen, des te moeilijker wordt het om auteursrechten te beschermen. Dat geldt in het bijzonder voor de muziekindiustrie.

Al sinds eind jaren zestig voeren rechtenorganisaties een tevergeefse strijd tegen de verspreidng van illegale muziekopnamen, bootleg Lp's, inmiddels CD's en DVD's en torrent sites. Zie mijn artikel over het roemruchte bootleglabel The Swingin'Pig.

Een Swingende Pork.

Spork spork spork... soep eet je met een ...

'Spork' is een niet zo heel veel voorkomende naam. Dat maakt het vast eenvoudig om informatie over andere sporken te vinden op internet, zo dacht ik ooit. Helaas, sinds de begindagen van internet zijn er vele honderden spork-pagina's en sites. Iemand is in Amerika begonnen met het maken van een site over het verschijnsel 'spork', een combinatie van een lepel en een vork. Kunstenaars maakten sites met spork-foto's, stripverhalen enzovoort. De spork T Shirts, bijvoorbeeld die met 'Why not Spork', konden niet uitblijven. Ik heb er met mijn twee zoons een vakantie lang mee rondgelopen. Er is een Spork platenlabel, er zijn spork-bands en eigenlijk is het een wonder dat de douane niet in lachen uitbarstte toen ik een paar jaar geleden Amerika binnentrad. Het is grappig dat vanaf het begin internet niet alleen is gebruikt om informatie uit te wisselen, maar ook om te 'spelen'.

Een link naar een oude Sporksite

The Number 23

Het getal 23, een gekmakende film van Jim Carrey. Als je nog niet geobsedeerd bent door het getal 23, dan ben je het wel na het zien van deze film.

Misschien minder bekend: er is nog een film met het getal 23 in de titel. Deze film, uit 1998, gaat over computerhackers. Het plaatje is overigens van deze film.

Hedendaagse Afrikaanse kunst vind je in Galerie 23 in Amsterdam. Inderdaad het rechter plaatje.

Red alert Red alert UFO's in space

Onze collega's in Engeland, die van the National Archives, weten hoe ze het publiek en de pers moeten prikkelen. Van tijd tot tijd worden er spraakmakende dossiers aan de openbaarheid prijs gegeven, bijvoorbeeld de UFO dossiers van het Ministerie van Defensie. De jongste, ik meen tot in de jaren tachtig, staat een maand lang gratis downloadbaar op de site van het Archief.

Zelf moeten we daar nog wat handigheid in krijgen, het met veel tam tam lanceren van net openbaar geworden dossiers met leuke inhoud. Iemand sugegsties?

Zin, onzin en geen zin

Bij sommigen heet de cursus 23 dingen nu al 23 ondingen. Wat heb je eraan, wat moet je ermee en wat is het nut? Dit zijn wezenlijke vragen die leiden tot de kernvraag naa de zin van ons archiefbestaan. Gelukkig heeft Multatuli daar ooit al een passend antwoord op geformuleerd: het streven van de mens is mens te zijn. In ons geval: het streven van de archivaris is archivaris te zijn. Dat doen we met alle beschikbare hulpmiddelen: pen, papier, dozen, doosjes, paperclips, nietjes en computers. Die computers stonden eerst een hele tijd op ons bureau als een soort luxe typemachines. Vanaf midden jaren negentig groeide internet en sindsdien stellen we heel veel informatie beschikbaar via het wereldwijde web. Onze virtuele bezoekers stellen er inmiddels prijs op om een actieve bijdrage te leveren aan de door ons beschikbaar gestelde informatie. Ze bekijken onze foto's op Flickr (er staan zo'n 300-350 oorlogsfoto's op) of leveren commentaar, ze willen op een forum met ons of met elkaar discussieren over genealogisch onderzoek, ze willen hulp krijgen van een digitale archivaris (bijvoorbeeld 'chatten') enzovoort enzovoort. Dat meer interactieve web noemen we ook wel het sociale web of web2.0.
De cursus 23 dingen doet ons kennis maken met tal van mogelijkheden (gebruik van handige programma's en sites) waar we mogelijk in ons werk wat aan hebben.
Natuurlijk kost het je hoofdbrekens om je weblog te vullen: wat moet je nu weer over je kat vertellen. De bedoeling van de cursus is dat we gaan nadenken of en hoe we de aangeboden 'tools' kunnen en gaan gebruiken in ons werk. Een aantal mensen gebruikt bijvoorbeeld al Google Alerts om melding te krijgen als er ergens op het web iets wordt gemeld over het Gemeentearchief Rotterdam. Zoiets is handig.
Op internet ontstaan kanalen die DE kanalen zijn voor het publiceren van bepaald materiaal, zoals YouTube voor video's en Flickr voor foto's. Hoe kunnen en moeten wij ons presenteren op die kanalen. Hoe gaan we om met commentaar dat daar binnenkomt.Hoe organiseer je dat? Enfin, genoeg te leren, genoeg te doen en genoeg om over na te denken.

Feel the vybes, reed the feeds

Het was weer even een klus, werken met netvybes en RSS feeds. Inmiddels volg ik met belangstelling de jongste berichten van the National Archives (UK) en nog zo wat zaken.

Thuis gebruikte ik al eerder Symbaloo (leuk om je startpagina in te richten).

Frank watching

http://www.frankwatching.com/

leuk om te volgen.

Fris

Het is niet alleen fris buiten, fris is ook de nieuwe vormgeving van mijn blog. Een lust voor het oog. Ik ben benieuwd wat Susan K. ervan vindt.

Bangladesh Archives en bloggen

http://www.bangladesharchives.org

Bovenstaande url verwijst naar een weblog over het Bangladesh Archives and Records Management project waar ik bij betrokken ben. Ik doe er samen met een collega uit Gouda de redactie van.

Eigenlijk is het niet zozeer een weblog met actuele weetjes, nieuwtjes en feitjes, als wel een verkapte website om informatie te delen en uit te wisselen met collega's in Bangladesh. De weblog werkt onder wordpress.com.

Het bijhouden van een weblog voor mijzelf vind ik minder nuttig. Dat heeft onder meer te maken met mijn (ouderwetse?) gesteldheid op privacy.

Aanrader, twee gidsen op het archiefforum

Twitter gids

Facebook gids

Hg

Digispork