digitale grafzerk, web2.0??
Ik zit al enige tijd op archiefforum 2.0. Daar vinden interessante discussies plaats over met name de digitale dienstverlening aan en interactiviteit met ons publiek. Beschikbaarstelling van informatie is een groot goed, maar wat mij in sommige discussies zorgen baart is het gebrek aan besef van de context die je ook moet bieden. De ouderwetse boomstructuur van een archiefinventaris bevat een hierarchie die de plaats en betekenis van een archiefstuk in het geheel duidt. Institutioneel onderzoek geeft de plaats aan die een organisatie inneemt in een groter geheel. Zonder die context wordt informatie tamelijk betekenisloos. Berucht is de zaak van het AIVD schijfje dat Peter R. de Vries werd aangeboden door een garagehouder die het schijfje in een huurauto had aangetroffen. Peter maakte flink stampij en de media smulden, maar wat stond er nu precies op het schijfje. Door een informant verzamelde roddels krijgen pas betekenis als je het oordeel kent van degene die de informatie moet wegen. Als diens oordeel luidt: allemaal onzin, of alleen punt 5 verdient nader onderzoek, dan geeft dat nadere betekenis aan de informatie. Je kunt archiefinformatie daarom niet zomaar willekeurig uitstrooien als ballen in een ballenbad en tegen de bezoeker zeggen zoek het maar uit. Nou ja het kan wel, en het kan ook niet altijd kwaad, als er op de balletjes maar metadata staan die de serieuze onderzoeker houvast biedt en het verband tussen sommige balletjes aangeeft.
Wie een brief van Rembrandt onder ogen krijgt aan zijn Saskia 'ik hou van jou', moet niet te snel conclusies trekken. Het antwoord is namelijk van wezenlijk belang: 'ik ook van jou lieverd' of 'ik ben je praatjes meer dan zat schuinsmarcheerder.' Dat scheelt nogal.
Kortom: de ordenende hand van de archivaris kan wat mij betreft niet worden gemist, ook al is het ontsluiten van digitale informatie iets heel anders dan het vervaardigen van papieren inventarissen. Juist bij digitale toegankelijkheid kan ook de hulp van het publiek worden gezocht om content te verrijken, teksten om te zetten van oud naar modern Nederlands etc. etc. Over dat laatste gaan veel discussies op het forum.Welke middelen zet je in voor de communicatie met de klant: chat, twitter, facebook etc. Moeten al die interactieve uitingen ook worden gearchiveerd, moeten websites worden gearchiveerd? Ach, kijk - en zoek - maar eens op het website kerkhof.
Ik kan wel merken dat het postmodernisme aan jou voorbij is gegaan. Je gaat er kennelijk vanuit dat er zoiets als "De Betekenis" bestaat en dat die besloten ligt in de archiefinventaris. Maar misschien kent iedere onderzoeker (historicus, journalist, jurist) wel zijn eigen betekenis toe aan een document, afhankelijk van zijn vraagstelling. Wie onderzoek doet naar de retorische middelen die zeventiende-eeuwers inzetten om hun liefde te verklaren, kan het best zonder Saskia's antwoord stellen. Het enige wat dan telt is of die uitspraak authentiek zeventiende-eeuws is.
BeantwoordenVerwijderenEen heel prettig antwoord van @ArtsnoJ. Context is alleen relevant als het antwoord op je vraag dat nodig heeft. Gedacht als een archivaris en vanuit de instelling is structuur en context megabelangrijk. En dan gaat het altijd om context vanuit de metadata. Maar informatie heeft ook andere context, afhankelijk van de vraag, zoals hierboven al staat uitgelegd.
BeantwoordenVerwijderenDe meeste onderzoekers gaat het helemaal niet om de plaats in de inventaris, de rubriek, de inleiding en weet ik wat al niet meer. Die zoekt gewoon informatie.
De truc is nou juist dat oude paradigma los te laten en de waarde van informatie te zoeken buiten de worggreep van de inventaris en de instelling.
Wat overigens niet betekent dat je de mogelijkheid om het stuk/de beschrijving in de context van de inventaris te laten zien moet uitsluiten.
Zie ook de discussie over het archiveren van tweets door Library of Congress op diverse plaatsen. Onderaan de post staat een lijstje.
Hoi Luud,
BeantwoordenVerwijderenBen ik met je eens. Je kunt ook ''gewoon'' informatie zoeken. ''Context'' is belangrijk, maar dat betekent niet automatisch het aanbieden van bijv. gedigitaliseerde ouderwetse archiefinventarissen, maar juist het bewandelen van geheel andere wegen en het benutten van de hulp en kennis van het publiek.
hg
RS
Hoi Anne,
BeantwoordenVerwijderenPostmodernisme?? Nee, ik ga er niet van uit dat betekenis besloten ligt in archiefinventaris, maar wel dat context gegeven moet worden omdat het helpt bij wegen en duiden van informatie. Daarnaast blijft 'gewoon' informatie zoeken en vinden voor de meeste mensen de normale gang van zaken. Je zoekt en vindt een foto van je oude schoolgebouw en het zal je een zorg zijn wat de context is (gemaakt door Gemeentewerken in het kader van...). De wetenschapper vindt dat laatste weer wel relevant.
hg
RS
@Digispork: Mijn ervaring is dat onderzoekers de inventaris vooral gebruiken als heuristisch instrument. Ze hebben in de regel genoeg achtergrondkennis om zelf de informatie te wegen en te duiden. Sterker nog, voor juristen, journalisten en historici is dat wegen en duiden de kern van hun vak. Vandaar dat ze zich ook prima redden als er geen inventaris is - het kost alleen wat meer tijd.
BeantwoordenVerwijderenHoi Anne,
BeantwoordenVerwijderenHet maakt een jurist, historicus of journalist (bij deze laatste groep heb ik nog twijfels)als het goed is heel wat uit of hij of zij in concept-notulen of vastgestelde notulen zit te neuzen en wat de plaats van het archiefvormend orgaan in het groter geheel is, bijv. slechts adviserend of besluitvormend. Dat bedoel ik met wegen en duiden, niet de inhoud van de stukken (de informatie). Toen ik op de website van het NA 'Afscheid van Indie' (een verzameling geselecteerde internationale bronnen) informatie vond en zocht over kapitein Westerling kreeg ik stukken op mijn scherm die ik niet kon duiden qua bijv. status: 'vastgestelde rapportage' of 'roddel en achterklap' en dat is en blijft wezenlijk.
hg
RS