Smartphone & augmented reality

De ontwikkeling van de smartphone gaat razendsnel en is echt revolutionair. Het Gemeentearchief Rotterdam werkt al samen met het NAI in het project Sarah (augmented reality). Het NAI wil graag dat je per smartphone informatie en beelden (situatie vroeger en nu) te zien krijgt van 'elk pand' in Rotterdam en op den duur heel Nederland. De ambities liggen hoog. Wat het materiaal betreft: denk aan foto's, bouwtekeningen, prenten, in sommige gevallen archiefstukken. Smartphones helpen je navigeren, orienteren en informeren. Moeiteloos begeef je je naar het dichtstbijzijnde restaurant of museum, al naar gelang je wensen, uiteraard nadat je je hebt laten informeren over kwaliteit en prijzen. In het museum maak je met je smartphone foto's. Je geeft commentaar op een schilderij of voorwerp en voegt dat toe aan de site van het museum.
In een stad als Rotterdam, waar het oude centrum is verdwenen, is het zeer de moeite waard als je smartphone exact je locatie bepaalt en uit een bestand een bijbehorende foto (van het GAR) van de situatie van voor het bombardement laat zien: ah, zo zag deze straat er dus 70 jaar geleden uit.
Met augmented reality kun je meer, ook zonder smartphone. Een game-ontwikkelaar schetste mij al eens het beeld van een bril met koptelefoon en projectie op de glazen: je zou dan voor de Laurenskerk staan en je hoort en ziet de bommen vallen, als een projectie van het verleden over het heden. Geschiedenis saai? Ik dacht van niet. Als Gemeentearchief Rotterdam breng je je materiaal op locatie onder de aandacht.

Met de smartphone kun je ook nog bellen of gebeld worden. Ik heb slechts een gewone mobiel en eerlijk gezegd heb ik het ding driekwart van de tijd uitstaan. Vroeg of laat begin ik natuurlijk aan de smartphone en wordt mijn hele leven anders: ik kan me ineens goed orienteren en kom overal op tijd. Hoewel? Nooit geweten dat een straat verderop een kroeg zat waar ze 20 soorten bier op de tap hebben... Ik kan natuurlijk ook met een omweg naar huis...

Archief 2.0

digitale grafzerk, web2.0??

Ik zit al enige tijd op archiefforum 2.0. Daar vinden interessante discussies plaats over met name de digitale dienstverlening aan en interactiviteit met ons publiek. Beschikbaarstelling van informatie is een groot goed, maar wat mij in sommige discussies zorgen baart is het gebrek aan besef van de context die je ook moet bieden. De ouderwetse boomstructuur van een archiefinventaris bevat een hierarchie die de plaats en betekenis van een archiefstuk in het geheel duidt. Institutioneel onderzoek geeft de plaats aan die een organisatie inneemt in een groter geheel. Zonder die context wordt informatie tamelijk betekenisloos. Berucht is de zaak van het AIVD schijfje dat Peter R. de Vries werd aangeboden door een garagehouder die het schijfje in een huurauto had aangetroffen. Peter maakte flink stampij en de media smulden, maar wat stond er nu precies op het schijfje. Door een informant verzamelde roddels krijgen pas betekenis als je het oordeel kent van degene die de informatie moet wegen. Als diens oordeel luidt: allemaal onzin, of alleen punt 5 verdient nader onderzoek, dan geeft dat nadere betekenis aan de informatie. Je kunt archiefinformatie daarom niet zomaar willekeurig uitstrooien als ballen in een ballenbad en tegen de bezoeker zeggen zoek het maar uit. Nou ja het kan wel, en het kan ook niet altijd kwaad, als er op de balletjes maar metadata staan die de serieuze onderzoeker houvast biedt en het verband tussen sommige balletjes aangeeft.

Wie een brief van Rembrandt onder ogen krijgt aan zijn Saskia 'ik hou van jou', moet niet te snel conclusies trekken. Het antwoord is namelijk van wezenlijk belang: 'ik ook van jou lieverd' of 'ik ben je praatjes meer dan zat schuinsmarcheerder.' Dat scheelt nogal.

Kortom: de ordenende hand van de archivaris kan wat mij betreft niet worden gemist, ook al is het ontsluiten van digitale informatie iets heel anders dan het vervaardigen van papieren inventarissen. Juist bij digitale toegankelijkheid kan ook de hulp van het publiek worden gezocht om content te verrijken, teksten om te zetten van oud naar modern Nederlands etc. etc. Over dat laatste gaan veel discussies op het forum.Welke middelen zet je in voor de communicatie met de klant: chat, twitter, facebook etc. Moeten al die interactieve uitingen ook worden gearchiveerd, moeten websites worden gearchiveerd? Ach, kijk - en zoek - maar eens op het website kerkhof.

International Record Store Day, 17 april 2010

Nee, niet records. Het gaat om de promotie van vinyl platen (LP's) die volgens liefhebbers een 'warmer' geluid geven dan CD's. Zou het? LP's hebben fraaie en leesbare (!) hoezen. In de begindagen van de CD in de jaren tachtig waren CD's vaak slechts kopieen van grammofoonplaten. De hoesjes werden eenvoudigweg verkleind en dat was dat. Geleidelijk kreeg de CD een eigen vormgeving, bijvoorbeeld digipacks met schitterende uitklapbare hoesjes. Het geluid verbeterde en digitaal is inderdaad anders dan analoog. Nooit heb ik iemand met een platenspeler en een stapel platen in de trein zien zitten, wel personen met een portefeuille vol CD's en een draagbare CD-speler.Inmiddels gaan muziekliefhebbers op reis met honderden uren muziek op een MP3 speler, letterlijk in hun binnenzak.
Wat is dan nog het nut of de charme van een LP? Het uiterlijk, het gevoel en de herinnering aan een tijd dat je voor iedere plaat moest sparen: op je LP's was je zuinig. Ook boekenliefhebbers zwichten voor uiterlijk, reuk, gevoel, gewicht. Rationeel gezien is er niets op tegen om je boekenkast op reis te nemen op een e-reader. Het gaat dus om romantiek en wellicht ook nostalgie. Ik koester mijn I-pod, maar meer nog - ik kan er niks aan doen - mijn platenkast.

Footnote, geschiedenis en Amerika

Als je voorbij gaat aan de geschiedenis van de Indianen, dan is Amerika een jong land met een jonge geschiedenis. De openheid en beschikbaarstelling van bronnen is enorm, omdat de belangstelling voor geschiedenis enorm is en het recht op informatie vanzelfsprekend. Als je in Philadelphia rondloopt bij Liberty Hall of in de National Archives in Washington dan ervaar je dat. Overal kun je kopieen kopen van the declaration of independence. Vergelijk dat maar eens met ons placaet van verlaetinge.

Digitaal wordt flink aan de weg getimmerd. Footnote is het walhalla voor historici, zij het dat je een gevonden document veelal niet gratis krijgt. Je kunt wel bronnen becommnentarieren. Foto's kun je in de spotlight zetten en je kunt details selecteren en daar commentaar op geven.

Zou ik met behulp van Footnote de moord op John F Kennedy kunnen oplossen? Ach, van de dader heb ik zo een foto gevonden. Er is geen commentaar dat zegt dat hij het niet heeft gedaan. Klik op de foto.